ฉลากอาหาร และเอกสาร วัตถุดิบ ที่ไม่ครบ เป็นสาเหตุ หลักที่โรงงานและ อย. ส่งงานกลับมาแก้ บทความ นี้สรุปว่าฉลาก อาหาร ต้องมีข้อมูลอะไร ฉลากโภชนาการ และฉลาก แนวทาง การบริโภคต่อวัน (Guideline Daily Amounts, GDA) ใช้กับอาหารแบบไหน ฉลากอาหารเสริม อย. ต้องมีข้อความใดเพิ่ม และเอกสาร อย่างข้อกำหนด คุณภาพ ใบรับรองผลวิเคราะห์ และเอกสารความปลอดภัย ต่างกันอย่างไร
ฉลากอาหาร อย. ต้องมีอะไรบ้าง: ข้อมูลบนฉลาก อาหาร ตามประกาศฉบับที่ 450ฉลากอาหาร ในภาชนะ บรรจุทุกชนิดมีรายการ พื้นฐานที่ต้องแสดง ตามประกาศ กระทรวง สาธารณสุข (ฉบับที่ 450) พ.ศ. 2567 เรื่อง การแสดง ฉลากของอาหาร ในภาชนะบรรจุ ถ้าอาหาร นั้นมีประกาศ เรื่องฉลาก เฉพาะ อีกฉบับ ต้องทำตามทั้งประกาศ เฉพาะ และฉบับที่ 450 ไปพร้อมกัน
รายการบนฉลาก สาระสำคัญ ชื่ออาหาร ข้อ 5(1)เลขสารบบอาหาร ข้อ 5(2)ชื่อและที่ตั้งของผู้ผลิต ผู้แบ่งบรรจุ หรือผู้นำเข้า ข้อ 5(3) ต้องมีคำกำกับ ให้รู้ว่าเป็นผู้ผลิต ผู้แบ่งบรรจุ หรือผู้นำเข้า ของนำเข้าต้องแสดง ชื่อและประเทศ ของผู้ผลิตด้วย ปริมาณเป็นระบบเมตริก ข้อ 5(4) ของแข็งแสดงน้ำหนักสุทธิ ของเหลวแสดงปริมาตรสุทธิ ส่วนประกอบที่สำคัญ ข้อ 5(5) เป็นร้อยละของน้ำหนักโดยประมาณ มีข้อยกเว้น เช่น ฉลากที่มีพื้นที่ทั้งแผ่นน้อยกว่า 35 ตารางเซนติเมตร ข้อมูลสำหรับผู้แพ้อาหาร ข้อ 5(6) เมื่อมีสารก่อภูมิแพ้ เป็นส่วนประกอบ หรืออาจปนเปื้อน วันเดือนปีที่ควรบริโภคก่อน หรือหมดอายุ ข้อ 5(9) อาหารที่เก็บได้ไม่เกิน 90 วัน แสดงวัน เดือน และปี อาหารที่เก็บได้เกิน 90 วัน แสดงเดือนและปีได้ ข้อความตามบัญชีแนบท้าย ข้อ 5(13) เช่น อาหาร ที่มีซองกันชื้นหรือมีส่วนประกอบ บางชนิด
ฉลากที่แสดง เครื่องหมายการค้า ต้องมีคำว่า ตรา หรือเครื่องหมายการค้า กำกับชื่อตราด้วย ตามข้อ 13 ของประกาศเดียวกัน จะใช้คำหรือสัญลักษณ์ ภาษาอังกฤษ แทนก็ได้ จุดนี้มักถูกมองข้าม เพราะ ฉลากเครื่อง สำอาง ไม่มีข้อนี้
ตัวเลขวันหมดอายุที่พิมพ์ ต้องไม่เร็วกว่าวันที่สินค้า วางจำหน่าย และถ้าพิมพ์วันที่ไว้คนละ ที่กับคำกำกับ ต้องบอกบนฉลาก ว่าให้ดูวันที่ตรงไหน
ฉลากสารก่อภูมิแพ้: อาหาร 10 กลุ่มที่ต้องแจ้งบนฉลาก ข้อ 5(6) ของประกาศฉบับที่ 450 กำหนดให้แสดงข้อความ ข้อมูลสำหรับผู้แพ้อาหาร ตามด้วยคำว่า มี เมื่อใช้เป็นส่วนประกอบ หรือคำว่า อาจมี เมื่อเสี่ยง ปนเปื้อน ในกระบวนการผลิต แล้วระบุชนิดของอาหาร ที่เป็นสารก่อภูมิแพ้ ถ้าไม่ใช้หัวข้อนี้ ต้องแสดงข้อความ มี หรือ อาจมี ไว้ในกรอบ ให้เห็นชัดและอ่านง่าย
อาหารที่ต้องแจ้งมี 10 กลุ่ม ดังนี้
ธัญพืชที่มีกลูเตน เช่น ข้าวสาลี ข้าวไรย์ ข้าวบาร์เลย์ ข้าวโอ๊ต และผลิตภัณฑ์ จากธัญพืช เหล่านี้ โดยมีข้อยกเว้นบางรายการ เช่น มอลโทเดกซ์ตรินจากข้าวสาลี สัตว์น้ำที่มีเปลือกแข็ง เช่น ปู กุ้ง กั้ง และผลิตภัณฑ์ ไข่ และผลิตภัณฑ์จากไข่ ปลา และผลิตภัณฑ์จากปลา โดยมีข้อยกเว้น เช่น เจลาตินจากปลาที่ใช้เป็นสารช่วยพาวิตามิน ถั่วลิสง และผลิตภัณฑ์จากถั่วลิสง ถั่วเหลือง และผลิตภัณฑ์จากถั่วเหลือง โดยมีข้อยกเว้น เช่น น้ำมันถั่วเหลือง ที่ผ่านกระบวนการ ทำให้บริสุทธิ์ นม และผลิตภัณฑ์จากนม รวมถึงแลคโตส ถั่วที่มีเปลือกแข็ง เช่น อัลมอนด์ วอลนัท พีแคน ซัลไฟต์ ที่มีปริมาณตั้งแต่ 10 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมขึ้นไป หอย หมึก และผลิตภัณฑ์ จากหอยและหมึก ข้อนี้ไม่บังคับ ถ้าชื่ออาหาร บอกสารก่อภูมิแพ้ ไว้ชัดเจนแล้ว เช่น ถั่วลิสงอบกรอบ หรือน้ำนมโคสด
ตัวอย่าง ฉลากอาหาร ที่ถูกต้อง: ข้อความ บังคับเมื่อสินค้า เข้าเงื่อนไข นอกจากรายการพื้นฐาน อาหาร บางแบบต้องมีข้อความ เพิ่มเมื่อเข้าเงื่อนไข ตัวอย่าง ฉลากอาหาร ด้านล่างรวบรวม จากบัญชีแนบท้ายประกาศฉบับที่ 450 และประกาศ เฉพาะ เรื่องที่เกี่ยวข้อง
ถ้าสินค้ามีลักษณะนี้ ฉลากต้องมี มีซองกันชื้นหรือซองดูดออกซิเจน ในบรรจุภัณฑ์ ข้อความ มี ตามด้วยชนิดของซอง เช่น มีซองวัตถุกันชื้น ตัวอักษรสีแดง สูงไม่ต่ำกว่า 3 มิลลิเมตร บนพื้นสีขาว (อาหาร ที่ขายตรงถึงผู้บริโภค) ใช้แอสพาร์เทม ผู้ที่มีสภาวะฟินิลคีโตนูเรีย ผลิตภัณฑ์นี้มีฟินิลอลานีน ใช้ใบแป๊ะก๊วยหรือสารสกัดจากใบ อาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า และ เด็กและสตรีมีครรภ์ ไม่ควรรับประทาน เป็นวุ้นสำเร็จรูป หรือขนมเยลลี่ เด็กควรบริโภคแต่น้อย ตัวอักษรสีแดง ขนาดไม่เล็กกว่า 5 มิลลิเมตร ในกรอบพื้นสีขาว ต้องการเขียนว่าไม่มีกลูเตน ใช้ได้เฉพาะคำว่า ไม่มีกลูเตน หรือ gluten free และกลูเตนในผลิตภัณฑ์ สุดท้าย ต้องไม่เกิน 20 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ต้องการ แสดงสัญลักษณ์ ทางเลือก สุขภาพ ต้องได้รับการตรวจ สอบและรับรองก่อน จึงจะแสดงบนฉลากได้
ตัวอย่าง เหล่านี้ไม่ใช่ รายการ ทั้งหมด บัญชีแนบท้ายประกาศฉบับที่ 450 ยังมีส่วนประกอบ อื่นที่กำหนด คำเตือนไว้ ก่อนพิมพ์ฉลากจริง ควรไล่ส่วนประกอบ ทุกตัวเทียบ บัญชีอีกครั้ง
ข้อความ คำเตือน ต้องใช้ถ้อยคำ ตามประกาศ ไม่ควรเรียบเรียงใหม่เอง เพราะ คำที่ต่างไปอาจถูกนับว่าไม่ได้แสดง
ฉลากโภชนาการคืออะไร ใครต้องทำ และทำฉลาก โภชนาการ อย่างไร ภาพสร้างโดย AIฉลากโภชนาการ คือกรอบ ข้อมูลที่บอกพลังงาน และสารอาหาร ของอาหาร รูปแบบปัจจุบัน เป็นไปตามประกาศ กระทรวง สาธารณสุข (ฉบับที่ 445) พ.ศ. 2566 เรื่อง ฉลากโภชนาการ ซึ่งมีฉบับแก้ไขเพิ่มเติมในปี 2568
อาหาร ต้องแสดง ฉลากโภชนาการ ได้หลายกรณี กรณีที่พบบ่อยคือ เป็นอาหาร ในกลุ่มที่ประกาศ กำหนด ให้ต้องแสดง เช่น อาหารขบเคี้ยว เครื่อง ดื่มในภาชนะ บรรจุที่ปิดสนิท หรือมีการก ล่าวอ้าง ทางโภชนาการ บนฉลาก สินค้าชิ้นเดียว อาจเข้าหลาย กรณีพร้อมกัน ประกาศฉบับที่ 445 ยังกำหนดกรณีอื่นไว้ด้วย ควรตรวจกับตัวประกาศ
การคิดร้อยละบนฉลาก ใช้ค่าอ้างอิง ที่เรียกว่า ปริมาณ สารอาหาร ที่แนะนำ ให้บริโภค ประจำ วันสำหรับ คนไทย (Thai Recommended Daily Intakes, Thai RDIs) ตามบัญชีหมายเลข 3 ท้ายประกาศฉบับที่ 445 ค่านี้ใช้คำนวณ ร้อยละบนฉลาก ไม่ใช่เพดานสูงสุดที่ใส่ได้
ขั้นตอนทำฉลาก โภชนาการ โดยสรุปมีดังนี้
ตรวจก่อนว่าสินค้า ต้องแสดง ฉลากโภชนาการ หรือไม่ จากกลุ่มอาหาร และข้อความ ที่จะใช้บนฉลาก กำหนด หนึ่งหน่วย บริโภค และจำนวน หน่วยบริโภค ต่อบรรจุภัณฑ์ หาค่าสารอาหาร ที่มีหลักฐานรองรับ เช่น ผลวิเคราะห์ จากห้องปฏิบัติการ จัดรูปแบบกรอบ ตามบัญชีหมายเลข 1 ท้ายประกาศฉบับที่ 445ตรวจว่าตัวเลข ในกรอบ กับข้อความ กล่าวอ้างบนฉลาก สอดคล้องกัน ผู้ที่ต้องการ ตัวอย่าง ฉลากโภชนาการ อย. เผยแพร่เอกสาร ตัวอย่าง รูปแบบกรอบ ข้อมูลโภชนาการ ตามประกาศฉบับที่ 445 ไว้บนเว็บไซต์ ใช้เป็นแม่แบบเทียบได้
รูปแบบตามประกาศฉบับที่ 445 ไม่มีกรอบแบบย่อ ตามประเด็นถาม-ตอบของ อย. อาหาร ที่ได้เลขสารบบ ก่อนวันที่ 2 กรกฎาคม 2567 ยังใช้กรอบ รูปแบบเดิมได้ในช่วงผ่อนผัน และจำหน่ายได้ไม่เกินวันที่ 1 กรกฎาคม 2570
ฉลาก GDA คืออะไร อาหารกลุ่มไหนต้องแสดง ฉลาก GDA หรือฉลากจีดีเอ คือการแสดงค่าพลังงาน น้ำตาล ไขมัน และโซเดียม ไว้ด้านหน้าบรรจุภัณฑ์ ให้ผู้บริโภค เห็นทันทีว่าทั้งห่อมีเท่าไร อาหาร ที่ต้องแสดง กำหนด ไว้ในประกาศ กระทรวง สาธารณสุข ฉบับที่ 394 (พ.ศ. 2561) และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม
อาหาร ที่ต้องแสดง ทั้งฉลาก โภชนาการ และฉลากจีดีเอ มี 13 กลุ่ม สรุปได้ดังนี้
อาหารขบเคี้ยว เช่น มันฝรั่งทอด ข้าวเกรียบ ถั่วอบหรือทอด สาหร่ายปรุงรส ช็อกโกแลต และขนมหวานรสช็อกโกแลต ผลิตภัณฑ์ขนมอบ เช่น แครกเกอร์ บิสกิต คุกกี้ เค้ก พาย อาหารกึ่งสำเร็จรูป เช่น บะหมี่ ก๋วยเตี๋ยว โจ๊ก ที่มีซองเครื่องปรุง อาหาร มื้อหลักจานเดียว ที่ต้องแช่เย็นหรือแช่แข็งตลอด การจำหน่าย เครื่อง ดื่มในภาชนะ บรรจุที่ปิดสนิท ชาปรุงสำเร็จ และกาแฟปรุงสำเร็จ ทั้งชนิดเหลวและแห้ง นมปรุงแต่ง นมเปรี้ยว และผลิตภัณฑ์ของนม น้ำนมถั่วเหลือง ไอศกรีมพร้อมบริโภค รูปแบบฉลาก จีดีเอปัจจุบัน ใช้บัญชีแนบท้ายประกาศ กระทรวง สาธารณสุข (ฉบับที่ 466) พ.ศ. 2568 มีสาระสำคัญดังนี้
เป็นรูปทรงกระบอกแนวตั้ง 4 แท่ง เรียงพลังงาน น้ำตาล ไขมัน และโซเดียม พื้นในทรงกระบอกเป็นสีขาว และแสดง ไว้ที่ส่วนหน้าของฉลาก ค่าที่แสดง เป็นค่าต่อหนึ่งหน่วย บรรจุภัณฑ์ ร้อยละคิดเทียบกับพลังงาน 2,000 กิโลแคลอรี น้ำตาล 65 กรัม ไขมัน 65 กรัม และโซเดียม 2,000 มิลลิกรัม ถ้าหนึ่งบรรจุ ภัณฑ์กินได้มากกว่า หนึ่งครั้ง ต้องมีข้อความว่า ควรแบ่งกิน…ครั้ง อาหารขบเคี้ยว ช็อกโกแลต และขนมอบ ต้องมีข้อความ บริโภค แต่น้อยและออกกำลัง กายเพื่อสุขภาพ ด้วยตัวอักษรหนาทึบ เห็นได้ชัด
มีข้อยกเว้นบางกรณี เช่น เครื่อง ดื่มบางกลุ่มที่บรรจุ ขวดแก้วชนิดคืนขวด หรือภาชนะ เล็กที่ฉลาก ด้านหน้าน้อยกว่า 65 ตารางเซนติเมตร ซึ่งมีวิธีแสดงแยกต่างหาก ควรตรวจ เงื่อนไข ให้ตรงกับสินค้า ก่อนตัดสิน ใจไม่แสดง
คำว่า สูง ต่ำ ไม่มี บนฉลากอาหาร มีเกณฑ์ตัวเลขกำกับ การกล่าวอ้าง ทางโภชนาการ เช่น ไขมันต่ำ โปรตีนสูง หรือเป็นแหล่งของวิตามิน มีเกณฑ์ ตัวเลข ตามบัญชีหมายเลข 4 ท้ายประกาศฉบับที่ 445 ใช้คำเหล่า นี้ได้เมื่ออาหาร ผ่านเกณฑ์ จริงเท่านั้น ตัวอย่าง บางส่วนจากตารางที่ 1 ของบัญชีมีดังนี้
ข้อความกล่าวอ้าง เกณฑ์ต่อหนึ่งหน่วย บริโภค อ้างอิง และต่อปริมาณ ที่กินต่อครั้งบนฉลาก ไม่มีพลังงาน น้อยกว่า 5 กิโลแคลอรี พลังงานต่ำ ไม่เกิน 40 กิโลแคลอรี ไม่มีไขมัน ไขมันทั้งหมดน้อยกว่า 0.5 กรัม ไขมันต่ำ ไขมันทั้งหมดไม่เกิน 3 กรัม โปรตีนหรือใยอาหารสูง ตั้งแต่ร้อยละ 20 ของ Thai RDIs ขึ้นไป เป็นแหล่ง ของโปรตีน หรือใยอาหาร ตั้งแต่ร้อยละ 10 ของ Thai RDIs ขึ้นไป วิตามินหรือแร่ธาตุสูง ตั้งแต่ร้อยละ 30 ของ Thai RDIs ขึ้นไป ลดไขมัน หรือลดพลังงาน ลดลงตั้งแต่ร้อยละ 25 ขึ้นไป เมื่อเทียบกับอาหารอ้างอิง
อาหาร บางกรณีใช้เกณฑ์ ต่ออาหาร 100 กรัม หรือต่อพลังงาน 100 กิโลแคลอรี ตามตารางที่ 2 แทน และในหลายรายการ คำว่า ไม่มี หรือ ต่ำ ใช้ไม่ได้ ถ้าอาหาร นั้นเป็นเช่นนั้นโดยธรรมชาติ อยู่แล้ว เมื่อกล่าวอ้าง ต้องแสดง ปริมาณ ไขมันทั้งหมด ไขมันอิ่มตัว และโซเดียม กำกับไว้ด้วยตัวอักษร ขนาดไม่เล็กกว่าครึ่งหนึ่งของข้อความ กล่าวอ้าง
ส่วนการก ล่าวอ้าง ว่าส่วนประกอบ มีหน้าที่ต่อร่างกาย เรียกว่าการ กล่าวอ้างทางสุขภาพ อยู่ในประกาศ กระทรวง สาธารณสุข ฉบับที่ 447 พ.ศ. 2566 ซึ่งมีบัญชีข้อความที่ใช้ได้ และข้อความ นอกบัญชีต้องยื่นผลการประเมิน เป็นรายกรณี
ฉลากอาหารเสริม อย.: ข้อความ ที่ต้องมีเพิ่มจากอาหารทั่วไป ฉลากผลิตภัณฑ์ เสริมอาหาร ต้องทำตามประกาศ ว่าด้วยผลิตภัณฑ์ เสริมอาหาร ซึ่งแก้ไข โดยประกาศ กระทรวง สาธารณสุข (ฉบับที่ 405) พ.ศ. 2562 และต้องทำตามรายการ พื้นฐานของประกาศฉบับที่ 450 ด้วย รายการที่เพิ่มขึ้นมีดังนี้
ชื่ออาหารต้องมีคำว่า ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เป็นส่วนหนึ่งของชื่อ หรือกำกับชื่อ ปริมาณที่บรรจุ แบบเม็ดหรือแคปซูล แสดงจำนวน แบบของเหลว แสดงปริมาตรสุทธิ แบบของแข็ง แสดงน้ำหนักสุทธิ ชื่อและปริมาณ ของส่วนประกอบสำคัญ และส่วนประกอบ ที่กล่าว อ้างคุณประโยชน์ เรียงจากมากไปน้อย ผลิตภัณฑ์ เสริมอาหาร ทุกชนิดต้องมีข้อความ คำเตือนชุดนี้ ตามถ้อยคำในประกาศ
คำว่า คำเตือน ตัวอักษรขนาดไม่เล็กกว่า 1.5 มิลลิเมตร ในกรอบสี่เหลี่ยม สีตัวอักษรตัดกับพื้นกรอบ และสีกรอบตัดกับพื้นฉลาก เด็กและสตรีมีครรภ์ ไม่ควรรับประทาน ควรกินอาหารหลากหลาย ครบ 5 หมู่ ในสัดส่วน ที่เหมาะ สมเป็นประจำ ไม่มีผลในการป้องกัน หรือรักษาโรค ด้วยตัวอักษร หนาทึบในกรอบ สี่เหลี่ยม ส่วนประกอบ บางตัวมีคำเตือน เฉพาะ เพิ่มอีก เช่น ใบแป๊ะก๊วย หรือแอสพาร์เทม ต้องดูทั้งบัญชีของประกาศ ชุดผลิตภัณฑ์ เสริมอาหาร และบัญชีแนบท้ายประกาศฉบับที่ 450 ข้อความ ที่ซ้ำกันคำต่อคำแสดง ครั้งเดียวได้
ฉลากต้องสอดคล้อง กับข้อกำหนด คุณภาพ ของผลิตภัณฑ์ด้วย คู่มือการขออนุญาต ผลิตภัณฑ์ เสริมอาหารของ อย. ฉบับปี 2569 กำหนดรายการขั้นต่ำ เช่น ตะกั่วไม่เกิน 1 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม สารหนูทั้งหมดไม่เกิน 2 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม และตรวจ ไม่พบซัลโมเนลลาต่ออาหาร 25 กรัม (อย., 2569) ปริมาณ สารสำคัญ ที่พิมพ์บนฉลาก จึงควรมีผลวิเคราะห์ รองรับ
ข้อความ หรือภาพที่สื่อว่ารักษาโรค ขัดกับคำเตือน บังคับบนฉลาก เดียวกัน โดยตรง และเป็นจุดที่มักถูกสั่งแก้
นอกจากฉลาก อย. ยังต้องมีเอกสารอะไร: ข้อกำหนดคุณภาพ ผลวิเคราะห์ และเอกสารความปลอดภัย เวลาโรงงานรับวัตถุดิบ หรือเวลา เจ้าหน้าที่ ขอข้อมูลเพิ่ม เอกสารที่ถูกขอบ่อยมีสี่ชนิด แต่ละชนิดตอบคำถามต่างกัน
เอกสาร ตอบคำถามอะไร จุดที่มักผิด ข้อกำหนดคุณภาพ (Specification, Spec)วัตถุดิบ หรือสินค้า นี้ต้องมีค่าอะไร อยู่ในช่วงไหน ไม่มีวิธีทดสอบกำกับ หรือเกณฑ์ ไม่ตรงกับเกรดที่ขาย ใบรับรองผลวิเคราะห์ (Certificate of Analysis, COA)ล็อตที่ส่งมาจริงวัดได้เท่าไร ผ่านข้อกำหนดหรือไม่ ไม่มีเลขล็อต หรือเขียนแค่ว่าผ่าน โดยไม่มีตัวเลขผล เอกสารข้อมูลทางเทคนิค (Technical Data Sheet, TDS)ลักษณะ วิธีใช้ ขนาดใช้ และการเก็บรักษา ข้อมูลขัดกับข้อกำหนดคุณภาพ เช่น สี รูปแบบ หรือวิธีผลิต เอกสารข้อมูลความปลอดภัย (Safety Data Sheet, SDS)อันตราย การจัดการ การปฐมพยาบาล และการเก็บอย่างปลอดภัย หัวข้อไม่ครบ หรือมีข้อความ ที่คัดลอกมาจากสินค้าอื่น
เอกสารข้อมูลความปลอดภัย เดิมเรียก ว่าเอกสาร ข้อมูลความ ปลอดภัย ของวัสดุ (Material Safety Data Sheet, MSDS) โครงสร้างที่ใช้กันทั่วไปมี 16 หัวข้อตามระบบ การจำแนก และการติดฉลาก สารเคมีที่เป็นระบบ เดียวกัน ทั่วโลก (Globally Harmonized System of Classification and Labelling of Chemicals, GHS) ซึ่งเป็นมาตรฐานสากล ไม่ใช่ประกาศของ อย.
ในทางปฏิบัติ มักพบปัญหา เหล่านี้ในชุดเอกสาร วัตถุดิบ
เอกสารแต่ละใบบอกลักษณะ วิธีสกัด หรือเกรดไม่ตรงกัน เช่น ใบหนึ่งเขียน เกรดเครื่อง สำอาง อีกใบเขียนเกรดอาหาร ชื่อสารกับเลขทะเบียน สารเคมี (Chemical Abstracts Service, CAS) ไม่ตรงกัน ปีพุทธศักราช กับคริสต์ ศักราชปนกัน จนดูเหมือน หมดอายุก่อนวันผลิต ผลรวมร้อยละของส่วนประกอบเกิน 100ปริมาณ สารสำคัญ ในใบรับ รองผลวิเคราะห์ ไม่ได้ระบุว่าคิดจากน้ำหนักแห้งหรือน้ำหนักเปียก เอกสาร ผิดหลาย ครั้งเกิดจากพิมพ์ผิด ใช้ฉบับเก่า หรืออ้างเกณฑ์ ของประเทศอื่น ไม่ได้แปลว่าผู้ขายตั้งใจ ให้ข้อมูลเท็จ ควรถามกลับเพื่อขอฉบับแก้
ฉลากอาหาร ต่างประเทศ และฉลาก เครื่อง สำอาง: จุดที่ต่างจากฉลากอาหาร สินค้านำเข้าที่ฉลาก เดิมเป็นภาษา ต่างประเทศ ในทางปฏิบัติ มักต้องทำฉลาก ภาษาไทยเพิ่ม เช่น สติกเกอร์ติดบนบรรจุภัณฑ์ ฉลากอาหาร นำเข้าต้องมีชื่อและที่ตั้งของผู้นำเข้า พร้อมชื่อและประเทศ ของผู้ผลิต ตามข้อ 5(3) ของประกาศฉบับที่ 450
ฉลากเครื่อง สำอาง ใช้คนละ ประกาศ คือประกาศ คณะกรรมการ เครื่อง สำอาง เรื่อง ฉลากของเครื่องสำอาง พ.ศ. 2562 ซึ่งกำหนดรายการไว้ 11 ข้อ
ชื่อเครื่อง สำอาง และชื่อทางการค้า ขนาดใหญ่กว่าข้อความอื่น ประเภท หรือชนิดของเครื่อง สำอาง ชื่อสารทุกชนิดที่เป็นส่วนผสม เรียงจากมากไปน้อย สารที่เข้มข้นน้อยกว่าร้อยละ 1 และสี ไม่ต้องเรียงลำดับ แต่ต้องอยู่ถัดจากสารที่เข้มข้นมากกว่า ร้อยละ 1วิธีใช้ ชื่อและที่ตั้งของผู้ผลิต หรือของผู้นำเข้า พร้อมชื่อผู้ผลิตและประเทศที่ผลิต กรณีนำเข้า ปริมาณสุทธิ เลขที่หรืออักษร แสดงครั้งที่ผลิต เดือน ปี ที่ผลิต เดือน ปี ที่หมดอายุ สำหรับ เครื่อง สำอาง ที่มีอายุ การใช้น้อยกว่า 30 เดือน หรือที่อยู่ในบัญชีแนบท้ายประกาศ คำเตือน ถ้าสูตรมีสารที่ประกาศ กำหนด คำเตือนไว้ เลขที่ใบรับจดแจ้ง ฉลากเครื่อง สำอาง ที่ขายในประเทศ ต้องใช้ข้อความ ภาษาไทย ยกเว้น ชื่อสารส่วนผสมที่ใช้ภาษา อังกฤษได้ ภาชนะ ขนาดเล็กที่มีพื้นที่ฉลาก น้อยกว่า 20 ตารางเซนติเมตร ต้องแสดงอย่างน้อยชื่อ ครั้งที่ผลิต เดือนปีที่ผลิต เดือนปีที่หมดอายุ (กรณีที่ต้องแสดง) และเลขที่ใบรับจดแจ้ง ส่วนรายการ อื่นแสดง ในเอกสาร กำกับได้ (คณะกรรมการ เครื่อง สำอาง, 2562)
ปรึกษา ทีมเรื่อง ตรวจฉลาก และเตรียม เอกสาร ทีมของบริษัท ทีไอบีดี จำกัด ช่วยตรวจ และแก้ฉลาก ตามประกาศ จัดทำข้อกำหนดคุณภาพ ใบรับรองผลวิเคราะห์ เอกสารข้อมูลทางเทคนิค และเอกสาร ข้อมูลความ ปลอดภัย แก้เอกสารที่โรงงานหรือ อย. ตีกลับ และจัดชุดเอกสารสำหรับยื่น งานเริ่มจากส่งรายละเอียด ทีมติดต่อกลับเพื่อเข้าใจงาน แล้วส่งขอบเขต งานและใบเสนอราคา
ถ้าอยาก ตรวจเบื้อง ต้นด้วยตัวเองก่อน RA Advisor ซึ่งเป็นผู้ช่วยงานด้านกฎระเบียบ (Regulatory Affairs, RA) บนเว็บนี้รับรูปฉลาก หรือคำถาม ที่พิมพ์เป็นประโยคได้ เป็นระบบ ปัญญาประดิษฐ์ ที่ให้แนวทาง เบื้องต้น ไม่ใช่คำวินิจฉัยของ อย. ส่วนเครื่องมือค้นสาร อย. ใช้ดูคำเตือน บังคับและเพดาน ของส่วนประกอบ แต่ละตัว
ติดต่อทีมได้ทางฟอร์ม ในหน้าปรึกษาทีม ทาง LINE @tibdglobal หรืออีเมล info@tibdglobal.com
คำถามที่พบบ่อย ฉลากอาหาร ต้องมีข้อมูล อะไรบ้าง รายการ พื้นฐานตามประกาศ กระทรวง สาธารณสุข (ฉบับที่ 450) พ.ศ. 2567 ได้แก่ ชื่ออาหาร เลขสารบบอาหาร ชื่อและที่ตั้งของผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า ปริมาณเป็นระบบเมตริก ส่วนประกอบ ที่สำคัญ เป็นร้อยละ ข้อมูลสำหรับผู้แพ้อาหาร วันที่ควรบริโภค ก่อนหรือหมดอายุ และข้อความ คำเตือน ตามบัญชีแนบท้าย ถ้ามีประกาศ เฉพาะ ของอาหารนั้น ต้องทำตามด้วย
อาหาร แบบไหนต้องทำฉลาก โภชนาการ อาหาร ที่อยู่ในกลุ่มที่ประกาศ กำหนด ให้ต้องแสดง เช่น อาหารขบเคี้ยว ขนมอบ เครื่อง ดื่มในภาชนะ บรรจุที่ปิดสนิท และอาหาร ที่มีการก ล่าวอ้าง ทางโภชนาการ บนฉลาก เช่น ไขมันต่ำ หรือโปรตีนสูง
ฉลากแนวทาง การบริโภคต่อวัน (Guideline Daily Amounts, GDA) ต้องแสดงค่าอะไร ฉลาก GDA แสดงพลังงาน น้ำตาล ไขมัน และโซเดียม ต่อหนึ่งหน่วยบรรจุภัณฑ์ ในรูปทรงกระบอก 4 แท่งด้านหน้าฉลาก พร้อมร้อยละเทียบ กับพลังงาน 2,000 กิโลแคลอรี น้ำตาล 65 กรัม ไขมัน 65 กรัม และโซเดียม 2,000 มิลลิกรัม
ฉลากอาหารเสริม อย. ต้องมีคำเตือนอะไร ต้องมีคำว่า คำเตือน ในกรอบ ตามด้วยข้อความ เด็กและสตรีมีครรภ์ ไม่ควรรับประทาน ควรกินอาหารหลากหลาย ครบ 5 หมู่ ในสัดส่วน ที่เหมาะ สมเป็นประจำ และไม่มีผลในการป้องกัน หรือรักษาโรค ส่วนประกอบ บางตัวมีคำเตือน เฉพาะ เพิ่มอีก
ใบรับรองผลวิเคราะห์ (Certificate of Analysis, COA) กับข้อกำหนดคุณภาพ (Specification, Spec) ต่างกันอย่างไร Spec บอกว่าค่าแต่ละ รายการ ต้องอยู่ในช่วงไหน ส่วน COA บอกผลที่วัดได้จริงของล็อตนั้นเทียบ กับข้อกำหนด ใบรับรองผลวิเคราะห์ ที่ดีต้องมีเลขล็อตและตัวเลขผล ไม่ใช่แค่คำว่าผ่าน
แหล่งอ้างอิง กระทรวงสาธารณสุข. (2567). ประกาศ กระทรวง สาธารณสุข (ฉบับที่ 450) พ.ศ.2567 เรื่อง การแสดง ฉลากอาหาร ในภาชนะ บรรจุ. เปิดเอกสาร ↗กระทรวงสาธารณสุข. (2566ก). ประกาศ กระทรวง สาธารณสุข (ฉบับที่ 445) พ.ศ. 2566 เรื่อง ฉลากโภชนาการ. เปิดเอกสาร ↗กระทรวงสาธารณสุข. (2561). ประกาศ กระทรวง สาธารณสุข ฉบับที่ 394 (พ.ศ.2561) เรื่อง อาหาร ที่ต้องแสดง ฉลากโภชนาการ และค่าพลังงาน น้ำตาล ไขมัน และโซเดียมแบบจีดีเอ. เปิดเอกสาร ↗กระทรวงสาธารณสุข. (2568). ประกาศ กระทรวง สาธารณสุข (ฉบับที่ 466) พ.ศ. 2568 อาหาร ที่ต้องแสดง ฉลากโภชนาการ และค่าพลังงาน น้ำตาล ไขมัน และโชเดียม แบบจีดีเอ (ฉบับที่ 3) (วันที่มีผลบังคับใช้ 12/12/68). เปิดเอกสาร ↗กระทรวงสาธารณสุข. (2566ข). ประกาศ กระทรวง สาธารณสุข ฉบับที่ 447 พ.ศ. 2566 เรื่อง การกล่าวอ้าง ทางสุขภาพ ของอาหาร บนฉลาก (วันที่มีผลบังคับใช้ 02/07/67). เปิดเอกสาร ↗กระทรวงสาธารณสุข. (2562). ประกาศ กระทรวง สาธารณสุข (ฉบับที่ 405) พ.ศ.2562 เรื่อง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร (ฉบับที่ 3). เปิดเอกสาร ↗สำนักงาน คณะกรรมการ อาหาร และยา. (2569). คู่มือการขออนุญาต ผลิตภัณฑ์ เสริมอาหาร (ฉบับปรับปรุง 2569). เปิดเอกสาร ↗คณะกรรมการ เครื่อง สำอาง. (2562). ประกาศ คณะกรรม การเครื่อง สําอาง เรื่อง ฉลากของเครื่องสําอาง พ.ศ. 2562 ลงวันที่ 14 มิถุนายน 2562. เปิดเอกสาร ↗
FDA Thailand 
