ฉลากเครื่องสำอางต้องมีอะไรบ้าง พร้อมตัวอย่างฉลากที่ถูกต้องตามประกาศ พ.ศ. 2562

อ่าน 10 นาที · อัปเดต 26 ต.ค. 2569

ฉลากเครื่องสำอางต้องทำตามกฎหมายฉบับไหน

ฉลากเครื่องสำอางที่ขายในประเทศไทยต้องทำตามประกาศคณะกรรมการเครื่องสำอาง เรื่อง ฉลากของเครื่องสำอาง พ.ศ. 2562 ซึ่งออกตามมาตรา 22 ของพระราชบัญญัติเครื่องสำอาง พ.ศ. 2558 ประกาศนี้กำหนดว่าฉลากต้องมีข้อมูลอะไร ใช้ภาษาอะไร กรณีภาชนะเล็กทำอย่างไร และข้อความแบบไหนห้ามใช้

นอกจากประกาศหลักแล้ว ยังมีประกาศเฉพาะเรื่องที่ต้องดูประกอบ เช่น ประกาศการแสดงคำเตือนที่ฉลากของเครื่องสำอางที่มีวัตถุที่ใช้เป็นส่วนผสม (ปัจจุบันถึงฉบับที่ 9 พ.ศ. 2568) ประกาศการแสดงค่าความสามารถในการป้องกันแสงแดด และประกาศฉลากของยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์ พ.ศ. 2568

ฉลากเป็นสิ่งที่ผู้บริโภค เจ้าหน้าที่ และคู่ค้าเห็นก่อนอย่างอื่น และต้องตรงกับข้อมูลที่จดแจ้งไว้ บทความนี้ไล่ทุกรายการพร้อมตัวอย่าง เพื่อใช้ตรวจร่างฉลากก่อนสั่งพิมพ์

ฉลากผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางต้องแสดงอะไรบ้าง

ข้อ 1 ของประกาศฉลาก พ.ศ. 2562 กำหนดข้อมูลที่ฉลากผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางต้องแสดง ดังนี้

1. ชื่อเครื่องสำอางและชื่อการค้า ต้องมีขนาดใหญ่กว่าข้อความอื่น
2. ประเภทของเครื่องสำอาง เช่น ครีมบำรุงผิวหน้า แชมพู
3. ชื่อสารที่ใช้เป็นส่วนผสมทุกชนิด ตามตำราที่ อย. กำหนด เรียงจากมากไปน้อย
4. วิธีใช้
5. ชื่อและที่ตั้งของผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า และประเทศผู้ผลิต
6. ปริมาณสุทธิ
7. เลขที่แสดงครั้งที่ผลิต
8. เดือนปีที่ผลิต
9. เดือนปีที่หมดอายุ (เฉพาะกรณีที่ต้องแสดง)
10. คำเตือน (ถ้ามี)
11. เลขที่ใบรับจดแจ้ง

ฉลากต้องเป็นภาษาไทยที่อ่านได้ชัดเจน ส่วนชื่อสารจะใช้ภาษาไทย ทับศัพท์ หรือภาษาอังกฤษก็ได้

ฉลากเครื่องสำอางที่ถูกต้อง: รายละเอียดที่มักพลาด

การเรียงชื่อสาร

คำชี้แจงประกาศฉลากของ อย. อธิบายว่าชื่อสารต้องเป็น INCI Name ตามบัญชีวัตถุที่อาจใช้ สารที่มากกว่าร้อยละ 1 เรียงจากมากไปน้อยก่อน แล้วจึงตามด้วยสีและสารที่น้อยกว่าร้อยละ 1 ซึ่งไม่ต้องเรียงลำดับ สีให้แสดงเป็นหมายเลข CI (CI No.) หรือชื่อสีถ้าไม่มีหมายเลข CI

วันหมดอายุ

ต้องแสดงวันหมดอายุเมื่อ

• อายุการใช้น้อยกว่า 30 เดือนนับจากวันผลิต
• มี Hydrogen peroxide เป็นส่วนผสม
• เป็นกันแดดที่มี Avobenzone

วันหมดอายุหมายถึงอายุของผลิตภัณฑ์ที่ยังไม่เปิดใช้ แสดงเป็น พ.ศ. หรือ ค.ศ. ก็ได้ และเรียงลำดับแบบใดก็ได้ แต่ต้องมีข้อความภาษาไทยกำกับ เช่น "วันหมดอายุ" หรือ "ใช้ก่อนวันที่" ถ้าพิมพ์ไว้ในจุดที่มองยาก ต้องบอกตำแหน่งบนฉลาก

เลขที่ใบรับจดแจ้ง

แสดงได้ทั้ง 10 หลัก (AA-B-CCXXXXX) หรือ 13 หลัก (AA-B-CCXXXXXXXX) ตามที่ได้รับจดแจ้ง เครื่องสำอางไม่ใช้กรอบเครื่องหมาย อย.

สารอนุภาคนาโน

ให้ระบุ "(nano)" ต่อท้ายชื่อสาร

ตัวอย่างฉลากเครื่องสำอาง (ครีมบำรุงผิวหน้า)

ตัวอย่างฉลากเครื่องสำอางด้านล่างเป็นตัวอย่างสมมุติ ใช้เพื่อแสดงโครงสร้างข้อมูลเท่านั้น ไม่ได้อ้างถึงสินค้าจริง

ตรวจร่างฉลากจริงของคุณได้ด้วย เครื่องมือตรวจฉลาก ซึ่งตรวจทั้งรายการที่ขาดและคำที่สื่อเกินเครื่องสำอาง

ภาชนะขนาดเล็ก สินค้านำเข้า และสินค้าส่งออก

ภาชนะเล็กกว่า 20 ตารางเซนติเมตร

ภาชนะที่มีพื้นที่แสดงฉลากน้อยกว่า 20 ตารางเซนติเมตร แสดงอย่างน้อย ชื่อเครื่องสำอาง เลขครั้งที่ผลิต วันผลิต วันหมดอายุ (ถ้าต้องแสดง) และเลขที่ใบรับจดแจ้ง ข้อมูลที่เหลือแสดงในใบแทรกหรือเอกสารกำกับได้

เครื่องสำอางนำเข้า

ไม่ต้องมีฉลากภาษาไทยขณะผ่านด่าน แต่ต้องทำฉลากภาษาไทยภายใน 30 วันนับแต่เจ้าหน้าที่ตรวจปล่อย หรือติดฉลากไทยมาจากต่างประเทศก็ได้ ผู้นำเข้ามักใช้สติกเกอร์ภาษาไทยติดทับ ซึ่งต้องครบทุกรายการและตรงกับที่จดแจ้ง เครื่องมือ ฉลากต่างประเทศ → ฉลากไทย ช่วยร่างสติกเกอร์จากฉลากเดิมได้

เครื่องสำอางส่งออก

ไม่บังคับฉลากภาษาไทย ให้ทำตามข้อกำหนดของประเทศคู่ค้า

คำเตือนและข้อความเฉพาะตามประเภทสินค้า

บางสินค้าต้องมีข้อความเพิ่มจากรายการพื้นฐาน ตัวอย่างจากประกาศเฉพาะเรื่อง

• สารที่มีประกาศคำเตือน ประกาศการแสดงคำเตือนที่ฉลาก (ฉบับที่ 9) พ.ศ. 2568 ปรับคำเตือนของสารประกอบฟลูออไรด์ เช่น ยาสีฟันต้องมีคำแนะนำปริมาณสำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 3 ปี และ 3 ถึงต่ำกว่า 6 ปี และระบุ "มีสาร (ชื่อสาร)" ส่วนน้ำยาบ้วนปากต้องเตือนว่าห้ามใช้ในเด็กอายุต่ำกว่า 6 ปี ฉลากเดิมใช้ต่อได้ไม่เกินสองปีนับแต่ประกาศใช้บังคับ
• ยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์ ประกาศฉลาก พ.ศ. 2568 กำหนดให้แสดงข้อความ "ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์" หรือข้อความทำนองเดียวกัน และความเข้มข้นรวมของฟลูออไรด์ในหน่วย ppm
• กันแดด ประกาศการแสดงค่าความสามารถในการป้องกันแสงแดด พ.ศ. 2560 กำหนดระดับ SPF (ต่ำ 6 ถึงไม่ถึง 15 · กลาง 15 ถึงไม่ถึง 30 · สูง 30 ถึงไม่ถึง 50 · สูงมาก 50 ขึ้นไป แสดงเป็น SPF 50+) ถ้าไม่มีผลทดสอบหรือได้ SPF ต่ำกว่า 6 ห้ามแสดงคำว่า SPF ค่าการกันน้ำต้องผ่านการทดสอบตามมาตรฐานสากล
• ผลิตภัณฑ์ย้อมผิวให้เป็นสีแทน ที่มี dihydroxyacetone แต่ไม่มีสารกันแดด ต้องแสดงว่า "ผลิตภัณฑ์นี้ไม่มีส่วนผสมของสารป้องกันแสงแดด จึงไม่สามารถป้องกันอันตรายจากแสงแดดได้"

ค้นคำเตือนของสารแต่ละตัวได้ที่ ค้นสาร อย.

ฉลากเครื่องสำอาง อย. ห้ามใช้ข้อความแบบไหน

ข้อ 6 ของประกาศฉลาก พ.ศ. 2562 กำหนดว่าข้อความ รูป หรือเครื่องหมายการค้าบนฉลากต้อง

• ไม่เป็นเท็จหรือหลอกลวง
• ไม่ทำให้เข้าใจว่ามีสารที่ไม่มีอยู่จริง หรือมีในปริมาณที่ไม่อาจให้ผลตามที่อ้าง
• ไม่โอ้อวดเกินจริง
• ไม่ขัดศีลธรรมอันดี

หลักเกณฑ์การพิจารณาการจดแจ้งเครื่องสำอางยังกำหนดว่าชื่อการค้าและชื่อเครื่องสำอางต้องไม่ทำให้เข้าใจผิดว่าเป็นยา และไม่สื่อสรรพคุณเกินเครื่องสำอาง ตัวอย่างคำที่ใช้ไม่ได้ เช่น CURE, MED, THERAPY, ANTISEPTIC, SLIMMING, BUST UP, STOP HAIR FALL ข้อความที่สื่อผลเชิงยา เช่น รักษาสิว ลดฝ้าถาวร หรือหายขาด จึงไม่ควรอยู่บนฉลาก

อ่านเพิ่มเรื่องข้อความโฆษณาได้ที่ โฆษณาเกินจริง ดูอย่างไร

ฉลากเครื่องสำอางที่มีประกาศฉลากเฉพาะ: แอลกอฮอล์ล้างมือ และสาร CBD

เครื่องสำอางบางกลุ่มมีประกาศฉลากของตัวเองเพิ่มจากประกาศหลัก

แอลกอฮอล์สำหรับมือ

ประกาศคณะกรรมการเครื่องสำอาง เรื่อง ฉลากของเครื่องสำอางที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์เพื่อสุขอนามัยสำหรับมือ พ.ศ. 2563 กำหนดให้ระบุประเภทว่า "เครื่องสำอางที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์เพื่อสุขอนามัยสำหรับมือ" แสดงความเข้มข้นของแอลกอฮอล์เป็นร้อยละโดยปริมาตร หรือข้อความ "แอลกอฮอล์ไม่ต่ำกว่าร้อยละ 70 โดยปริมาตร" วิธีใช้ต้องระบุให้ถูให้ทั่วมือไม่น้อยกว่า 20 วินาทีแล้วทิ้งไว้ให้แห้ง และมีคำเตือน 4 ประโยค เช่น ห้ามเก็บที่อุณหภูมิเกิน 40 องศาเซลเซียส และห้ามใช้ใกล้เปลวไฟ

เครื่องสำอางที่มีสารสกัด CBD

ประกาศฉลากของเครื่องสำอางที่มีสารสกัดแคนนาบิไดออลจากกัญชาและกัญชง พ.ศ. 2564 กำหนดให้แสดงความเข้มข้นของ CBD เป็นร้อยละโดยน้ำหนัก และแสดงคำเตือนตามบัญชีแนบท้าย ผลิตภัณฑ์รูปแบบน้ำมันหรือซอฟต์เจลาตินแคปซูลต้องเพิ่มคำเตือน "ห้ามรับประทาน"

ตัวอย่างฉลากเครื่องสำอางที่ถูกต้อง: เช็กลิสต์ก่อนพิมพ์

• ครบ 11 รายการตามข้อ 1 ของประกาศ พ.ศ. 2562
• ชื่อเครื่องสำอางและชื่อการค้าใหญ่กว่าข้อความอื่น
• ชื่อสารเป็น INCI เรียงถูก (มากกว่าร้อยละ 1 ก่อน แล้วจึงสีและสารที่น้อยกว่าร้อยละ 1)
• วันหมดอายุ ถ้าเข้าเงื่อนไข มีข้อความภาษาไทยกำกับ
• เลขจดแจ้งตรงกับใบรับจดแจ้ง ไม่ใช้กรอบ อย.
• คำเตือนครบตามสารในสูตร และข้อความเฉพาะตามประเภทสินค้า
• ไม่มีคำที่สื่อเกินเครื่องสำอางทั้งในชื่อและข้อความ
• ข้อมูลทุกอย่างตรงกับที่จดแจ้ง

ถ้าต้องการให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจประเภท สูตร และฉลากก่อนพิมพ์ ส่งงานได้ที่ บริการตรวจประเภท สูตร และฉลาก หรือให้ทีมดูแลการจดแจ้งผ่าน บริการขึ้นทะเบียนและจดแจ้ง อ่านขั้นตอนจดแจ้งได้ที่ จดแจ้งเครื่องสำอาง ทำอย่างไร

แหล่งอ้างอิง

1. พระราชบัญญัติเครื่องสำอาง พ.ศ. 2558 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
2. ประกาศคณะกรรมการเครื่องสำอาง เรื่อง ฉลากของเครื่องสำอาง พ.ศ. 2562 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
3. คำชี้แจงประกาศคณะกรรมการเครื่องสำอาง เรื่อง ฉลากของเครื่องสำอาง · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
4. ประกาศคณะกรรมการเครื่องสำอาง เรื่อง การแสดงคำเตือนที่ฉลาก ... (ฉบับที่ 9) พ.ศ. 2568 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
5. ประกาศคณะกรรมการเครื่องสำอาง เรื่อง ฉลากของยาสีฟันที่มีส่วนผสมของฟลูออไรด์ พ.ศ. 2568 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
6. ประกาศคณะกรรมการเครื่องสำอาง เรื่อง การแสดงค่าความสามารถในการป้องกันแสงแดด พ.ศ. 2560 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
7. ประกาศคณะกรรมการเครื่องสำอาง เรื่อง การแสดงคำเตือนที่ฉลากเครื่องสำอางย้อมผิวให้เป็นสีแทน พ.ศ. 2560 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
8. หลักเกณฑ์การพิจารณาการจดแจ้งเครื่องสำอาง (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2564) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
9. ประกาศคณะกรรมการเครื่องสำอาง เรื่อง ฉลากของเครื่องสำอางที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์เพื่อสุขอนามัยสำหรับมือ พ.ศ. 2563 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
10. ประกาศคณะกรรมการเครื่องสำอาง เรื่อง ฉลากของเครื่องสำอางที่มีส่วนผสมของสารสกัดที่มีสารแคนนาบิไดออลจากกัญชาและกัญชง พ.ศ. 2564 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ

ข้อมูลในบทความนี้เพื่อความรู้ ไม่ใช่คำวินิจฉัยของ อย. และไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย กฎหมายอาจเปลี่ยนได้ — ตรวจประกาศฉบับล่าสุดหรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนยื่นหรือผลิตจริง

บทความที่เกี่ยวข้อง