ผู้นำเข้า
นำเข้าเครื่องสำอางมาขาย ต้องทำอะไรบ้าง: สถานที่นำเข้า จดแจ้ง ฉลากไทย และหน้าที่หลังนำเข้า
อ่าน 10 นาที · อัปเดต 26 ต.ค. 2569
นำเข้าเครื่องสำอาง: กฎหมายกำหนดอะไรไว้
การนำเข้าเครื่องสำอางเพื่อขายในประเทศไทยอยู่ภายใต้พระราชบัญญัติเครื่องสำอาง พ.ศ. 2558 มาตรา 14 กำหนดให้ผู้ที่จะนำเข้าเพื่อขายต้องจดแจ้งรายละเอียดเครื่องสำอางต่อผู้รับจดแจ้งก่อน และนำเข้าได้เมื่อได้รับใบรับจดแจ้งแล้วเท่านั้น ผู้นำเข้าต้องเป็นบุคคลสัญชาติไทยอายุไม่ต่ำกว่า 20 ปีบริบูรณ์ หรือนิติบุคคลที่จดทะเบียนในประเทศไทย เจ้าของแบรนด์ต่างชาติจึงต้องมีผู้นำเข้าในไทยเป็นผู้ยื่น
ความต่างของการนำเข้ากับการผลิตในประเทศอยู่ที่ 4 เรื่อง คือ สถานที่นำเข้าและสถานที่เก็บที่ต้องผ่านเกณฑ์ หนังสือแต่งตั้งจากเจ้าของสินค้า มาตรฐานของโรงงานต่างประเทศ และฉลากภาษาไทยที่ต้องทำหลังสินค้าผ่านด่าน บทความนี้ลงรายละเอียดเฉพาะส่วนที่เป็นการนำเข้า ส่วนขั้นตอนจดแจ้งทั่วไปอ่านได้ที่ จดแจ้งเครื่องสำอาง ทำอย่างไร
ขั้นตอนการนำเข้าเครื่องสำอางโดยย่อ
- ตรวจว่าสินค้าเป็นเครื่องสำอางจริง ไม่ใช่ยา อาหาร หรือผลิตภัณฑ์ประเภทอื่น ด้วยเครื่องมือ เช็กประเภทสินค้า
- จัดสถานที่นำเข้าและสถานที่เก็บให้ผ่านหลักเกณฑ์ และผ่านการตรวจสถานที่ก่อนจดแจ้ง
- ขอหนังสือแต่งตั้ง (Letter of Authorization) จากเจ้าของผลิตภัณฑ์หรือผู้ผลิตต่างประเทศ
- ขอสูตรเต็มจากผู้ผลิต แล้วตรวจกับบัญชีสารของ อย.
- ยื่นคำขอจดแจ้งตามแบบ จ.ค.1 และได้ใบรับจดแจ้งนำเข้าแบบ จ.น.1
- นำเข้าตามที่จดแจ้ง และทำฉลากภาษาไทยภายใน 30 วันนับแต่ตรวจปล่อย
- ปฏิบัติตามหน้าที่ของผู้นำเข้าต่อเนื่อง เช่น เก็บเอกสาร เก็บตัวอย่าง และรายงานอาการไม่พึงประสงค์
ลำดับนี้สำคัญ เพราะการนำเข้าก่อนได้ใบรับจดแจ้งมีโทษตามพระราชบัญญัติ และสถานที่ที่ยังไม่ผ่านการตรวจจะใช้ยื่นจดแจ้งไม่ได้
สถานที่นำเข้าและสถานที่เก็บเครื่องสำอาง
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการผลิตหรือนำเข้าเครื่องสำอาง พ.ศ. 2561 ภาคผนวก ข กำหนดเกณฑ์สำหรับผู้นำเข้าไว้ สาระที่ต้องเตรียมมีดังนี้
| เรื่อง | ข้อกำหนด |
|---|
| ที่ตั้ง | สถานที่นำเข้าและสถานที่เก็บต้องแยกจากที่พักอาศัย |
| ป้าย | มีป้ายถาวรเขียนว่า สถานที่นำเข้าเครื่องสำอาง และ สถานที่เก็บรักษาเครื่องสำอาง |
| แหล่งผลิต | นำเข้าจากโรงงานที่ได้มาตรฐานตามภาคผนวก ก หรือมาตรฐานเทียบเท่า เช่น ISO 22716 หรือ ASEAN Cosmetic GMP |
| สิทธิในสินค้า | มีหนังสือมอบสิทธิ์จากเจ้าของสินค้าหรือผู้ผลิต |
| เอกสารนำเข้า | เก็บใบขนสินค้าไว้ 5 ปี |
| คุณภาพ | เก็บใบรับรองผลวิเคราะห์ (COA) ไว้ในแฟ้มข้อมูลผลิตภัณฑ์ (PIF) 3 ปีหลังวันหมดอายุ หรือ 5 ปีหลังวันผลิต |
| ตัวอย่างสินค้า | เก็บตัวอย่างไว้อย่างน้อยจนถึงวันหมดอายุ |
คู่มือแนวทางการตรวจสอบสถานที่ของ อย. (ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 2 กันยายน 2568) ระบุว่าก่อนจดแจ้ง สถานที่นำเข้าจะถูกตรวจหมวด 1–3 เมื่อไม่พบข้อบกพร่องจึงอนุมัติและออกรหัสสถานที่เพื่อใช้จดแจ้ง ส่วนการขอหนังสือรับรองสถานที่และการตรวจเฝ้าระวังจะตรวจหมวด 1–6 ผลตัดสินมี 2 ระดับ คือไม่มีข้อบกพร่องถือว่าผ่าน และมีข้อบกพร่องถือว่าไม่ผ่านต้องปรับปรุง
ใช้คลังสินค้าของผู้ให้บริการได้ไหม
ผู้นำเข้าจำนวนมากไม่มีคลังของตัวเอง และฝากสินค้าไว้กับบริษัทโลจิสติกส์ ใบรับจดแจ้งนำเข้าระบุทั้งที่ตั้งสถานที่นำเข้าและที่ตั้งสถานที่เก็บไว้ในเอกสาร สถานที่เก็บที่เป็นของผู้อื่นจึงใช้ได้ แต่ต้องมีสัญญาเช่าหรือหนังสืออนุญาตให้ใช้สถานที่ตามบัญชีแนบท้ายประกาศเรื่องการจดแจ้ง และพื้นที่นั้นต้องเป็นไปตามภาคผนวก ข ของหลักเกณฑ์การนำเข้า เช่น แยกจากที่พักอาศัยและมีป้ายถาวร
ถ้าวันหนึ่งย้ายคลัง ที่ตั้งสถานที่เก็บในใบรับจดแจ้งจะไม่ตรงกับความจริง จึงควรยื่นแก้ไขรายการให้เรียบร้อยก่อนย้ายสินค้า และแจ้งผู้ให้บริการคลังให้เข้าใจว่าเจ้าหน้าที่อาจเข้าตรวจพื้นที่เก็บได้
นำเข้าเครื่องสำอาง อย: เอกสารที่ต้องเตรียม
บัญชีแนบท้ายประกาศเรื่องการจดแจ้งเครื่องสำอาง พ.ศ. 2561 กำหนดเอกสารไว้ 3 ฝั่ง
ฝั่งสถานที่
- ผลการตรวจสถานที่ตามหลักเกณฑ์การนำเข้า
- สำเนาทะเบียนบ้านของสำนักงาน สถานที่นำเข้า และสถานที่เก็บ ถ้าเป็นสถานที่ของผู้อื่นต้องมีสัญญาเช่าหรือหนังสืออนุญาตให้ใช้
- สำเนาใบอนุญาตประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ หรือใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงาน แล้วแต่กรณี
ฝั่งผู้ยื่น
- หนังสือรับรองการจดทะเบียนนิติบุคคลที่ออกไม่เกิน 6 เดือน หรือใบทะเบียนพาณิชย์ที่ระบุกิจการนำเข้าเครื่องสำอางเพื่อขาย
- หนังสือมอบอำนาจ ถ้าให้ผู้อื่นยื่นแทน
ฝั่งผลิตภัณฑ์
- หนังสืออนุญาตจากเจ้าของผลิตภัณฑ์หรือผู้ผลิตต่างประเทศ (Letter of Authorization) อ่านรายละเอียดได้ที่ หนังสือแต่งตั้งตัวแทน
- ภาพฉลากทุกด้าน ถ้าภาชนะบรรจุคล้ายยา เช่น แอมพูลหรือไวอัล
- เอกสารสนับสนุนข้อความที่เป็นส่วนหนึ่งของชื่อการค้า ชื่อเครื่องสำอาง หรือการอ้างสรรพคุณ ถ้ามี
เครื่องมือ เช็กเอกสารนำเข้า อ่านเอกสารจากผู้ผลิตแล้วจัดว่าเป็นเอกสารอะไร ขาดอะไร และชื่อผู้ผลิตตรงกันทุกฉบับหรือไม่
ตรวจสูตรก่อนนำเข้า
สูตรที่ใช้ได้ในประเทศต้นทางอาจมีสารที่ไทยห้ามใช้ หรือมีสารควบคุมเกินเพดาน ผู้นำเข้าควรขอสูตรเต็มร้อยละ 100 พร้อมชื่อ INCI และเลข CAS จากผู้ผลิต แล้วตรวจกับบัญชีสารห้ามใช้ บัญชีวัตถุกันเสีย สี สารป้องกันแสงแดด และวัตถุที่อาจใช้แบบมีเงื่อนไข ระบบจดแจ้งของ อย. ตรวจสูตรตามเงื่อนไขเหล่านี้อัตโนมัติ และคืนคำขอที่ไม่ผ่านพร้อมเหตุผล
บัญชีสารห้ามใช้มีการเพิ่มสารต่อเนื่อง ล่าสุดคือฉบับที่ 5 พ.ศ. 2568 และฉบับที่ 6 พ.ศ. 2569 สรุปไว้ในบทความ สารห้ามใช้ในเครื่องสำอาง ฉบับที่ 5–6 ตรวจสูตรทั้งชุดได้ที่ เช็กสูตร
ฉลากภาษาไทยของเครื่องสำอางนำเข้า
ประกาศคณะกรรมการเครื่องสำอาง เรื่อง ฉลากของเครื่องสำอาง พ.ศ. 2562 ข้อ 4 ผ่อนให้เครื่องสำอางนำเข้าไม่ต้องมีฉลากภาษาไทยขณะผ่านด่าน แต่ต้องทำฉลากภาษาไทยภายใน 30 วันนับแต่วันที่ตรวจปล่อย ฉลากต้องแสดงข้อมูลตามข้อ 1 ของประกาศ ซึ่งสำหรับสินค้านำเข้ารวมถึงชื่อและที่ตั้งของผู้นำเข้า และประเทศผู้ผลิต
วิธีที่ใช้กันมากคือติดสติกเกอร์ภาษาไทยทับหรือเสริมฉลากเดิม สติกเกอร์ต้องติดแน่นและอ่านได้ชัด ข้อความต้องไม่ขัดกับฉลากเดิม และไม่มีคำอ้างที่ห้ามใช้ เครื่องมือ ฉลากต่างประเทศ → ฉลากไทย ช่วยอ่านฉลากต่างประเทศแล้วร่างข้อความฉลากไทยให้ตรวจต่อได้ รายละเอียดข้อความบังคับทั้งหมดอยู่ในบทความ ฉลากเครื่องสำอางต้องมีอะไรบ้าง
ผู้นำเข้าเครื่องสำอาง: หน้าที่หลังได้ใบรับจดแจ้ง
- นำเข้าให้ตรงตามที่จดแจ้งไว้ ถ้าสูตร ชื่อ หรือรายละเอียดเปลี่ยน ต้องยื่นแก้ไขรายการตามแบบ จ.ค.4
- ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การนำเข้า การรายงานอาการไม่พึงประสงค์ และการเก็บข้อมูลเครื่องสำอาง
- เก็บใบขนสินค้า 5 ปี เก็บ COA ในแฟ้มข้อมูลผลิตภัณฑ์ และเก็บตัวอย่างสินค้าตามระยะที่กำหนด
- ใบรับจดแจ้งมีอายุ 3 ปีนับแต่วันออก ต่ออายุด้วยแบบ จ.ค.2 ภายใน 180 วันก่อนสิ้นอายุ
- ถ้าต้องการหนังสือรับรองสถานที่นำเข้า ยื่นแบบ ส.ค.1 หนังสือรับรองมีอายุ 3 ปี และต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ตลอดเวลาที่ถือใบรับจดแจ้ง
หน้าที่เหล่านี้เป็นเรื่องที่เจ้าหน้าที่ตรวจได้เมื่อตรวจเฝ้าระวังสถานที่ การจัดแฟ้มเอกสารของแต่ละผลิตภัณฑ์ให้ครบตั้งแต่ล็อตแรก ทำให้ตอบเจ้าหน้าที่ได้ทันทีโดยไม่ต้องย้อนขอเอกสารจากต่างประเทศ
นำเข้าเครื่องสำอางมาขาย กับนำเข้าเป็นตัวอย่าง ต่างกันอย่างไร
ถ้ายังไม่ได้นำเข้าเพื่อขาย เช่น ขอตัวอย่างมาทดลองหรือนำไปออกงานแสดงสินค้า ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง การนำเข้าเครื่องสำอางเพื่อเป็นตัวอย่าง เพื่อจัดนิทรรศการ หรือเพื่อใช้ในการศึกษา วิจัย หรือวิเคราะห์ทางวิชาการ พ.ศ. 2562 ยกเว้นไม่ต้องขอใบรับจดแจ้ง แต่ต้องยื่นคำขอตามแบบ ค.ค.1 และมีเงื่อนไขด้านปริมาณ
| วัตถุประสงค์ | เงื่อนไขหลัก |
|---|
| ตัวอย่าง | ไม่เกินรายการละ 6 ชิ้น รวมครั้งละไม่เกิน 30 ชิ้น เกินต้องแสดงเหตุผล นำเข้ารายการเดิมได้ไม่เกิน 3 ครั้ง ต้องมีรูปหรือฉลาก และ invoice |
| นิทรรศการ | ไม่เกินรายการละ 12 ชิ้น ต้องมีหนังสือรับรองการทำลายหลังจบงานหรือส่งกลับภายใน 30 วัน และหนังสือยืนยันจากผู้จัดงาน |
| ศึกษา วิจัย วิเคราะห์ | ยื่นที่หน่วยงานด้านเครื่องสำอางของ อย. หรือผ่านระบบของ อย. ตามเงื่อนไขของประกาศ |
สินค้าที่นำเข้าเป็นตัวอย่างห้ามนำไปขาย ถ้าตัดสินใจจะขายจริง ต้องเข้าขั้นตอนจดแจ้งตามปกติ
ขอ อย เครื่องสำอางนำเข้า: เช็กลิสต์ก่อนสั่งสินค้าล็อตแรก
- ยืนยันว่าสินค้าเป็นเครื่องสำอาง
- สถานที่นำเข้าและสถานที่เก็บแยกจากที่พักอาศัย มีป้ายถาวร และผ่านการตรวจแล้ว
- ได้หนังสือแต่งตั้งที่ระบุความสัมพันธ์และชื่อแบรนด์ชัดเจน
- ได้หลักฐานว่าโรงงานต่างประเทศได้มาตรฐาน เช่น ISO 22716 หรือ ASEAN Cosmetic GMP
- ตรวจสูตรเต็มกับบัญชีสารล่าสุดแล้ว
- ได้ใบรับจดแจ้ง จ.น.1 ก่อนสั่งสินค้าเข้า
- เตรียมฉลากหรือสติกเกอร์ภาษาไทยให้ติดได้ภายใน 30 วันนับแต่ตรวจปล่อย
- จัดแฟ้มเก็บใบขน COA และตัวอย่างสินค้า
ตรวจความพร้อมนำเข้าเบื้องต้นได้ที่ เช็กความพร้อมนำเข้า หรือให้ทีมดูแลตั้งแต่สถานที่จนได้ใบรับจดแจ้งที่ บริการนำเข้า
คำถามที่พบบ่อย
ต่างชาติเป็นผู้นำเข้าเครื่องสำอางเองได้ไหม
ไม่ได้ ผู้จดแจ้งต้องเป็นบุคคลสัญชาติไทยอายุไม่ต่ำกว่า 20 ปีบริบูรณ์ หรือนิติบุคคลที่จดทะเบียนในประเทศไทย
สินค้านำเข้าต้องมีฉลากไทยตอนผ่านด่านไหม
ไม่ต้อง แต่ต้องทำฉลากภาษาไทยภายใน 30 วันนับแต่วันที่ตรวจปล่อย ตามประกาศฉลากของเครื่องสำอาง พ.ศ. 2562
ใช้บ้านเป็นสถานที่นำเข้าได้ไหม
สถานที่นำเข้าและสถานที่เก็บต้องแยกจากที่พักอาศัย และมีป้ายถาวรตามหลักเกณฑ์การนำเข้า พ.ศ. 2561
ต้องเก็บเอกสารนำเข้านานเท่าไร
ใบขนสินค้า 5 ปี ส่วน COA เก็บในแฟ้มข้อมูลผลิตภัณฑ์ 3 ปีหลังวันหมดอายุ หรือ 5 ปีหลังวันผลิต
ขอตัวอย่างมาทดลองต้องจดแจ้งไหม
ไม่ต้องจดแจ้ง แต่ต้องยื่นแบบ ค.ค.1 และนำเข้าไม่เกินรายการละ 6 ชิ้น รวมครั้งละไม่เกิน 30 ชิ้น และห้ามนำไปขาย
แหล่งอ้างอิง
- พระราชบัญญัติเครื่องสำอาง พ.ศ. 2558 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
- ประกาศ สธ. เรื่อง การจดแจ้ง การออกใบรับจดแจ้ง ... เครื่องสำอาง พ.ศ. 2561 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
- ประกาศ สธ. เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการผลิตหรือนำเข้าเครื่องสำอาง พ.ศ. 2561 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
- คู่มือแนวทางการตรวจสอบสถานที่ตามหลักเกณฑ์การผลิตหรือนำเข้าเครื่องสำอาง (ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 2) · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
- ประกาศคณะกรรมการเครื่องสำอาง เรื่อง ฉลากของเครื่องสำอาง พ.ศ. 2562 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
- ประกาศ สธ. เรื่อง การยื่นขอการรับรองและการออกหนังสือรับรองสถานที่ผลิตหรือสถานที่นำเข้าเครื่องสำอาง พ.ศ. 2562 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
- ประกาศ สธ. เรื่อง การนำเข้าเครื่องสำอางเพื่อเป็นตัวอย่าง เพื่อจัดนิทรรศการ หรือเพื่อการศึกษา วิจัย หรือวิเคราะห์ พ.ศ. 2562 · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
- คำชี้แจง การรับจดแจ้งเครื่องสำอางและการตรวจสูตรอัตโนมัติในระบบ · เปิดต้นฉบับ · ค้นในคลังประกาศ
ข้อมูลในบทความนี้เพื่อความรู้ ไม่ใช่คำวินิจฉัยของ อย. และไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย กฎหมายอาจเปลี่ยนได้ — ตรวจประกาศฉบับล่าสุดหรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนยื่นหรือผลิตจริง
บทความที่เกี่ยวข้อง
FDA Thailand